Verrassend zakelijk spreken

 

 

Goed spreken is geen kwestie van aangeboren talent.

Iedereen kan leren om zijn publiek te boeien van de eerste tot de laatste minuut. En dat begint allemaal met de start van je presentatie.

Download mijn e-boek en lees waarom je pakkend start en hoe je dat doet.

Button homepageII

02
05
17

Internetverslaving

Onze aandachtsspanne is korter dan die van een goudvis


aandachtspanne goudvis 

Ik ben Inbox Zero verslaafd.

Mijn kinderen dragen hun mobiel de hele dag in hun broekzak.

Gamen, Instagram en ‘Binge Watching’ zijn de ergste vormen van verslaving in ons huis. Het enige moment zonder scherm is tijdens het eten. En 's nachts. Op de slaapkamers zijn schermen verboden.

 

Ik maak me zorgen

 

Helemaal na het lezen van Adam Alter’s boek ‘Irresistible’. Het is een wereldwijde pandemie, de internetverslaving. We hebben er allemaal in meer of mindere mate last van. Een klein testje uit het boek laat je weten hoe het met jouw internetverslaving is gesteld. Noteer het eindgetal en lees verder.

 

 

In 2010 werd door de introductie van de iPhone het internet mobiel. Sindsdien groeit het aantal internetverslaafden snel.

Steve Jobs gaf zijn kinderen niet voor niets geen iPad. Hij kende de risico’s.

 

Never get high on your own supply
– Adam Alter in Irresistible

 

De helft van de wereld heeft een gedragsverslaving; email checken, op social media zitten, gamen, shoppen. En zelfs sporten is door de wearable tech vatbaar voor verslaving. Ik geef toe, na een paar weken 10.000 stappen per dag ging ik voor de bijl. Fitbit verslaafd, ben ik ook.

 

Jetlag

 

In de natuur is er alleen blauw licht overdag. Iedereen die ’s avonds een uur voor het slapen op een apparaat in blauw licht staart, veroorzaakt een jet lag. Je vertelt je lichaam dat de dag gaat beginnen, net voordat je gaat slapen.

 

In zijn boek legt Adam Alter uit waarom berichtenapp’s, email, social media, gamen en series kijken op Netflix zo verslavend zijn. Hij vertelt hoe het werkt en wat we eraan kunnen doen.

 

Hoe we argeloos in de verslavingsval lopen

 

Rokers, drinkers en drugsgebruikers zijn verslaafd aan een substantie. Appers, email checkers en gamers zijn gedragsverslaafd. Beide soorten verslaving hebben veel gelijkenissen. Niet de substantie zelf maar het verlangen naar de drug is voor een verslaafde sterker dan het lekker vinden ervan. Zelfs als als het zijn leven kapot maakt, blijft een drugsverslaafde toch gebruiken. En zo werkt het ook voor gedragsverslaafden.

Flappy bird links


Het gratis spelletje Flappy Bird werd in september 2013 ineens populair. Het is 50 miljoen keer gedownload. Sommige mensen raakten er hopeloos aan verslaafd.

 

Op allerlei manieren worden we in de val gelokt; met kleine haalbare doelen, feedback, beloningen, het overwinnen van obstakels, met cliffhangers en sociale interactie.

 

Mijn Inbox Zero verslaving, het doel om mijn inbox mailvrij te houden, komt met een prijs. Elke keer dat ik kijk, heb ik ongeveer 25 minuten nodig om weer volledig in de taak te zitten waar ik mee bezig was.

 

Het Tetris effect

 

Weet je nog die blokjes die naar beneden vielen? Soms zag je ze in je slaap nog. Tetris begint eenvoudig en wordt moeilijker naarmate je beter wordt. De stukjes vallen sneller en je hebt minder tijd om te reageren. Met het overwinnen van kleine obstakels houdt het spel je in de greep.

 

Zullen we er nog eentje doen?

 

Het is 23.00 uur, we kijken House of Cards en we kunnen niet meer stoppen. Soms zien we vier afleveringen op een avond. We zijn binge watchers. Mensen die niet kunnen stoppen met kijken naar series.

 

En Netflix weet precies hoe dat werkt. Series worden in één keer aangeboden. Elke aflevering eindigt met een cliffhanger. Het begin van de volgende aflevering geeft uitsluitsel. Dus wat doe je? Je kijkt nog een aflevering, en nog eentje. Voor je het weet heb je meer afleveringen gezien dan je van plan was. Netflix is sluw. Waar je eerst nog moest beslissen of je ging kijken, start sinds een tijd de volgende aflevering automatisch.

 

Als makke schapen laten we ons naar de slachtbank voeren.


appls sphere met schaapjes

 

Hoe kunnen we ons wapenen?

 

Dong Nguyen verdiende gemiddeld $ 50.000 per dag met het spel Flappy Bird. Na een jaar zag hij hoe zijn spelletje een enorme verslaving werd. Sommige spelers lieten in reviews weten dat het hun leven totaal had verwoest. Nguyen kon er niet meer tegen en verwijderde Flappy Bird.

 

Flappy bird tweet 

Maar niet iedere ontwikkelaar zal gewetensvol zijn goudmijntje van het internet halen. Daarom moeten we onszelf wapenen.

 

Waarom Vietnam veteranen blijvend afkickten van drugs

 

In de Vietnamoorlog raakten uit verveling de helft van de Amerikaanse soldaten verslaafd aan heroïne. Eén van de meest verslavende middelen waarvan maar 5% van de gebruikers in één keer afkickt. Na terugkomst en een afkickperiode bleek 95% van de soldaten niet meer terug te vallen. Hoe kon dat?

 

De Amerikaanse soldaten die terugkeerden, stapten in een totaal andere omgeving en leven. Onderzoekers ontdekten dat een gedragsverslaving mede wordt bepaald door de context. Verander je de omgeving, dan is de kans groter dat je een van een gewoonte afkomt.

 

Gedragsarchitectuur

 

Eén van de oplossingen voor schermverslaving is ‘gedragsarchitectuur’. Bewust je omgeving vormgeven en verleidingen zoveel mogelijk verwijderen of verkleinen.

 

Natuurlijk is het onmogelijk om internet en schermen helemaal uit ons leven bannen, maar gedragsarchitectuur is een goed begin.

 

Hoe ver ben je bijvoorbeeld op dit moment van je telefoon verwijderd?
Ligt je mobiel ’s nachts naast je bed?

 

Bij het weerstaan van binge watching moet je net een stapje verder gaan. Je kunt natuurlijk Netflix de deur uit doen, maar het hoeft niet zo rigoureus. Bij Netflix draait het om cliffhangers. Die kun je weerstaan bijvoorbeeld door te stoppen net voor het einde van een aflevering, zodat je de cliffhanger niet meepakt. Of in de nieuwe aflevering de opheldering te bekijken en dan te stoppen.

 

Het begint bij onze kinderen

 

De eerste levensjaren van een kind bepalen hoe het in zijn latere leven communiceert. Onderzoekster Cash heeft er uitgesproken ideeën over: geen schermen in de eerste twee levensjaren, passief tv kijken vanaf 2 jaar en interactieve media zoals iPads en smartphones pas vanaf een jaar of 7.

 

Maar steeds meer kinderen onder de 2 jaar gebruikt regelmatig een iPad. Wat de gevolgen zijn, is nog onduidelijk. Voor deze éénjarige is swipen de manier om een bladzijde om te slaan. 

 

 

 

Een andere manier van presenteren

 

Hoe kun je als spreker je publiek verleiden om te luisteren en te blijven luisteren? Hedendaagse sprekers die starten met het opsommen van een agenda halen de eerste 8 seconden van de aandachtsspanne niet.

 

Onze toehoorders zijn gewend aan geavanceerde verleidingsmiddelen zoals cliffhangers, haalbare doelen en het overwinnen van kleine obstakels. Willen we de aandacht vasthouden, dan moeten we als sprekers andere dingen gaan doen. In mijn blog ‘Hoe data een visueel feestje wordt’, lees je dat beelden daarin een grote rol spelen.

 

Play the music, don’t just show the notes
- Professor Hans Rosling

 

Persoonlijke communicatie is nog steeds het krachtigste middel om contact te maken en jouw kennis en ideeën te delen.


Laten we weer met elkaar praten. Live.


 

 

 

Wil je de uitslag van jouw test weten?
Die kun je hier downloaden.


Meer lezen?
Superverslavend van Adam Alter.
 

Binnen 8 seconden de aandacht van je publiek pakken?
Download mijn ebook ‘Hoe je pakkend start’, dan grijp je het publiek bij de leurven voordat het is afgeleid.

 

Fotomateriaal

Eigen illustraties
Apple Sphere – Blake Patterson (Flickr)

  

05
04
17

Hoe data een visueel feestje wordt

 

Alles voor een glimlach.

Dat is de slogan van Coolblue.
Bij dit succesvolle bedrijf maken ze de klant niet zomaar blij, maar heel blij.

Ze zijn anders.
Fris. Vrolijk. En gedreven.
En je voelt bij de eerste ervaring dat jij als klant belangrijk bent.

Zelfs hun algemene voorwaarden zijn anders.

algemene voorwaarden coolblue

Een nieuwe telefoon en proefstuderen

Deze week bestelde mijn zoon een nieuwe telefoon. Helaas waren we niet thuis om het pakketje in ontvangst te nemen want we gingen ’proefstuderen’. Samen een hele middag in de schoolbanken.

Het eerste deel was leuk en interactief. Het tweede deel een drama.
Vond ik. En vond ook mijn zoon. Hij zei letterlijk: ’Ik ben nog aan het denken over één ding en in de tussentijd heeft de professor al vijf andere onderwerpen behandeld. Het lijkt alsof hij gewoon z’n praatje wil houden en niet dat hij ons iets wil leren.’


Er was ongelooflijk veel mis

 

  • teveel informatie
  • de presentatie was niet afgestemd op de doelgroep
  • een onduidelijk doel van de presentatie
  • we werden overspoeld met jargon
  • de slides met lappen tekst waren in het Engels, de mondelinge presentatie in het Nederlands
  • overvolle modellen en grafieken
  • van de drie kwartier kwam er pas in de laatste minuten een aansprekend voorbeeld

En dit was nog láng niet alles.

Wat we zagen was een geprojecteerde samenvatting voorgelezen door een professor.


Een mail van Coolblue


Gelukkig. Na een vermoeiend einde van de middag vinden we deze mail.


Mail coolblue verstoppertje

Publiek. Koning

Hoe zou het zijn als sprekers hun klant, het publiek, als koning zien? Als er meer plezier en enthousiasme in presentaties zouden zitten?

Dan zien we geen overvolle tekstuele slides meer die voorgelezen worden. Of sprekers die ongeoefend voor een zaal staan, omdat ze denken dat ze ’het wel even uit hun mouw schudden’. Geen ongestructureerde chaos van informatie met gortdroge opsommingen in bulletpoint rijtjes.

Nee, dan zien we alleen nog maar visuele traktaties. Eenvoudig en beeldend, zodat je direct begrijpt wat er wordt gezegd.


Waarom beelden goed zijn voor onze presentaties


Lappen tekst projecteren heeft geen zin. Ook al beweren velen dat het publiek dat nodig heeft. Het is alleen maar een excuus om je spreektekst niet te oefenen. Het staat immers geprojecteerd, dus je hoeft het alleen maar voor te lezen.

Alsof het publiek een voorlezer nodig heeft.

Tégen de bewering dat tekst nodig zou zijn, is wetenschappelijk bewijs.
Op de informatiesnelweg gaan mondelinge en geschreven tekst niet tegelijkertijd ons brein in. Je leest een slide OF je luistert naar de spreker.


informatiesnelweg


Een combinatie van mondelinge tekst én beeld is ideaal. Zij versterken elkaar. Moleculair bioloog John Medina heeft dat onderzocht en komt tot een opmerkelijke conclusie in zijn boek Brain Rules.

 

If information is presented orally, people remember about 10%, tested 72 hours after exposure. That figure goes up to 65 percent if you add a picture.



Oor en oog
Data en informatie hoeven niet saai te zijn. De oplossing ligt in de manier waarop ze tot leven worden gebracht.


Play the music, don’t just show the notes


Mijn held op het gebied van datavisualisatie is de recent overleden professor volksgezondheid aan het Karolinska Instituut in Zweden, Hans Rosling. Ongeëvenaard als het gaat om datacommunicatie. Zijn werk is vastgelegd in 10 TED talks en meer presentaties zijn te vinden op de website Gapminder.

Rosling kiest zijn data zorgvuldig en ondersteunt ze met heldere beelden. Niet alleen digitaal, maar ook ’gewoon’ analoog, zoals hij bij Zondag met Lubach demonstreerde (vanaf 5.50 min).


Rosling brengt data tot leven en geeft het context en betekenis, waarbij het publiek altijd voorop staat.

Few people will appreciate the music if I just show them the notes. Most of us need to listen to the music to understand how beautiful it is. But often that's how we present statistics; we just show the notes we don't play the music.

 

In 3 stappen een facelift voor je Powerpoint


Heb je het idee dat jouw PowerPoint presentatie teveel tekstuele slides bevat? Doorloop voor iedere slide dan de volgende 3 stappen.

  1. Zet elke bulletpoint of alinea op een aparte slide.
  2. Bedenk of die bulletpoint of alinea een boodschap of spreektekst is.
    In het laatste geval verplaats je de tekst naar de notitiepagina. Formuleer de bulletpoint of alinea als boodschap in één korte zin.
  3. In de laatste stap bepaal je of en hoe je de boodschap beeldend kunt maken.

Een voorbeeld van deze stappen vind je in de slideshare presentatie onder deze blog.


Op zoek naar betere middelen om te visualiseren


Rosling presenteert zijn data deels met het programma Gapminder. Gekleurde bollen vertegenwoordigen landen of bevolkingsgroepen. De bollen vliegen van links naar rechts in de tijd over het scherm en Rosling beweegt mee. Met zijn rug naar het publiek. En ook daarvoor heeft hij nog niet zo lang geleden een oplossing gevonden. Ik heb geen idee hoe hij het doet, maar in de video zie je hoe hij achter een onzichtbaar scherm staat, zodat hij contact houdt met het publiek.



Dus.

Volg de 3 stappen om slides met één boodschap te maken. Bekijk een aantal TEDtalks van Hans Rosling en laat je inspireren door zijn gedrevenheid om van data een feestje te maken.

 

Je kunt de slides op slideshare fullscreen bekijken.

 

 

08
03
17

Op nieuwsdieet

  

Alice in een krant met foto pixabay

 

Lang schaamde ik me ervoor. 

Ik verzweeg het.

Tijd om het maar eens hardop te zeggen: ’Ik ben een nieuwsmijder.’

De kranten, Pauw, Nieuwsuur, NOS journaal, Twitter- en Facebookberichten. Mijn dagelijkse portie nieuws.

Ik kan er niet meer tegen. 

Zelfs een weekendabonnement op de Volkskrant heb ik weer opgezegd.

 

Waarom?

 

De negativiteit werd me teveel 

 

Struisvogelpolitiek, Pauline. Er is nou eenmaal veel aan de hand in de wereld. Niet alles is rozengeur en maneschijn.

 

Dat is waar, maar het is niet alléén de overkill aan ellende. 

Ik tast in het duister. Wat is waar en wat is nep? 

Zoveel meningen van journalisten. En meningen over meningen.

Hoe zeker ben je ervan dat je niet met open ogen in een frame stapt?

En wat doe je tegen deze vorm van manipulatie?

 

Ik heb geen antwoord

 

Een kwestie van kritisch lezen en luisteren. 

 

En juist dat lukt me niet. Door de grote hoeveelheid informatie voel ik me murw. Aan het einde van een volle dag heb ik de energie niet meer om kritisch te lezen, te luisteren én mijn eigen mening te vormen.

 

Lees je dan helemaal geen kranten meer? Kijk je geen nieuws?

 

Sommige mensen denken dat, maar zo is het natuurlijk niet. 

 

Ik doseer het aanbod en ik maak keuzes

 

Een aantal onderwerpen hebben mijn voorkeur, zoals duurzaamheid, onderwijs en vluchtelingen. Andere onderwerpen komen op mijn pad en daaruit kies ik willekeurig. Dat kan vanalles zijn, van historische verhalen tot wetenschappelijke artikelen. Hoe mijn pet staat die dag.

 

Het aanbod bestaat onder andere uit De Correspondent, Blendle, nieuwsbrieven, podcasts, uitzendingen van Tegenlicht, Zembla en TEDtalks. Ik kijk graag documentaires, zoals die van Thomas Erdbrink over Iran.

 

Bij de Correspondent komen artikelen terug wanneer ze weer relevant zijn. Ze worden aangevuld met nieuwe informatie, zodat je uiteindelijk een completer beeld krijgt.

En dat is precies waar ik naar op zoek ben. Minder waan van de dag meer diepgang. 

 

Sinds ik nieuws mijd, heb ik het idee dat ik meer weet

 

Dat lijkt tegenstrijdig, maar toch is het logisch. Ik hou meer tijd en vooral meer energie over om langere artikelen te lezen. Of naar een uitzending van bijvoorbeeld TEDdialogues van een uur te luisteren. 

 

Mijn archief aan verhalen is inmiddels groot en komt goed van pas bij het bouwen van presentaties, waarin een verhaal dient als voorbeeld of metafoor. 

 

Keuzes maken en het aanbod beperken tot een paar onderwerpen met diepgang sluit naadloos aan op mijn filosofie over presenteren waarbij je de hoeveelheid informatie beperkt en een heldere context schetst in plaats van een aantal willekeurige onderwerpen aan elkaar verbindt.

 

Hoe komt het dat ik die link nooit eerder heb gezien?

Waarschijnlijk omdat je het pas gaat zien als je het doorhebt :-)

 

 

 

Fotomateriaal:

Newspaper - Pixabay

08
02
17

Hoe je een onvergetelijk moment creëert

Alice duwt hooiberg

Elke dag worden wereldwijd 3 miljoen blogs gepost.
Elke minuut 300 uur Youtube video's geüpload.

Nieuwsberichten, advertenties, we worden overspoeld met informatie.

Gelukkig filtert ons brein alles wat er binnenkomt en laat het maar een fractie door. Een strenge selectie aan de poort. Je merkt er niet veel van, want het speelt zich af in je onbewuste. Fijn voor de ontvanger. Maar hoe zit het met de zender? Jij als spreker. Hoe kom je met jouw boodschap voorbij die filters?


Nee, nu even geen PowerPoint

 

Maar een rekwisiet.

Iets tastbaars meenemen op het toneel. Super effectief. En toch gebruiken maar weinig sprekers dat middel.

We zijn verslaafd aan PowerPoint. Een prima manier om je woorden te ondersteunen. Mits, je zo min mogelijk tekst op slides zet en krachtige beelden gebruikt. 


Waarom kiezen voor een rekwisiet?


Op TEDxAmsterdam liet Peter van Uhm, oud generaal van de Nederlandse strijdkrachten, een geweer het toneel op brengen.

Je kon een speld horen vallen.

Door letterlijk een beeld te creëren vorm je een haakje voor de feitelijke informatie. De toehoorders kunnen die daardoor eenvoudiger onthouden.


Nog een voorbeeld


Alexander Pechtold legt demonstratief een stapel rapporten voor zich neer om zijn boodschap kracht bij te zetten. Kijk maar (vanaf 0:24 min).


 

Waarom werkte dit theatrale middel zo goed?


De timing van Pechtold was perfect. Hij was de eerste die het kabinet kon bevragen over zijn besluiteloosheid. Het was ook goed uitgevoerd. Pechtold neemt de tijd om één voor één de rapporten op de grond te gooien. Als je een rekwisiet gebruikt, dan doe je dat met overtuiging.
Het is niet voor niets een theatraal middel.


Wat zijn de risico's?


Een rekwisiet kan een directe relatie hebben met het verhaal, zoals het geweer van Van Uhm. Maar het kan ook een letterlijke vertaling zijn van een metafoor. En als die niet sterk genoeg is, tsja, dan heeft dat grotere consequenties dan wanneer je een metafoor alleen uitspreekt. Dat ondervond Jolande Sap tijdens de Algemene Beschouwingen in 2011.



Niet fijn als je zo in het achtuurjournaal terecht komt.


Vermijd te vaak gebruikte metaforen en spreekwoorden, zoals bijvoorbeeld de speld in de hooiberg.


Hoe maak je er een succesvol en bijzonder moment van?

 

  • Kies een rekwisiet dat relevant voor het onderwerp én origineel is.
  • Bedek het rekwisiet tot het moment dat je het gebruikt in de presentatie.
  • Anticipeer op het moment van onthulling en maak er een verrassing van.
  • Zorg dat het rekwisiet goed te zien is.
  • Oefen zodat je zeker weet dat alles werkt, vooral als het een demonstratie is.
  • Zet de Powerpoint presentatie op zwart scherm door op de Z-toets te drukken, zodat alle aandacht naar het voorwerp of de demonstratie gaat. Met een willekeurige toets zet je de Powerpointpresentatie weer aan.
  • Zorg voor een back-up, bijvoorbeeld een video-opname van de demonstratie, voor het geval het live niet goed gaat.


Een uitentreuren geoefende demonstratie


Markus Fischer laat een robotvogel over het publiek heen vliegen. Dat mag niet misgaan (vanaf 2:00 min).



Dus.


Rekwisieten verlevendigen je presentatie en versterken de boodschap.
Kies een ongebruikelijk rekwisiet als metafoor om een verrassend moment te creëren dat je publiek nooit meer vergeet.

 

16
12
16

Boekentips van 2016

Lezend op een stapel boeken klein


Hoe leer je beter spreken?

Veel mensen denken dat je het hebt, of niet. En als je het niet hebt, zul je het ook nooit leren. Zij zien het als een aangeboren talent. Tsja, met dat perspectief verandert er weinig.

Mindset, methode en feedback

Ik zie dat sprekers die de tijd nemen voor het proces, werken volgens een methode en de juiste feedback krijgen op hun performance, grote stappen maken. De boeken van Coyle en Dweck bieden interessante inzichten daarover. In 'Confessions of a public speaker' lees je dat je onherroepelijk uitglijders maakt, maar ook hoe een verandering van perspectief op presenteren van Scott Berkun tot een betere spreker heeft gemaakt.

Mijn selectie van boeken die ik dit jaar met veel plezier heb gelezen en die je kunnen helpen om een betere spreker te worden.

 

TEDtalks chris andersonTEDtalks  — Chris Anderson

Volgens de baas van TED is een presentatie meer dan informatieoverdracht. Je plant een idee in de hoofden van het publiek. Er is geen ultieme formule, maar wel een aantal essentiele ingrediënten. TED sprekers gebruiken die ingrediënten om op een unieke manier hun informatie vorm te geven, dat maakt TEDtalks magisch.

 

Talent daniel coyleThe Talent Code — Daniel Coyle

Rondom talent hangt een wolk van mystiek. Veel mensen denken dat talent aangeboren is. In dit boek rekent Coyle af met dat idee. Hij neemt de lezer mee naar zogenaamde ‘hotbeds’, plekken waar ‘ineens’ meerdere talentvolle mensen vandaan komen. En hij legt uit wat daar gebeurt. Het boek is gebaseerd op neurologisch onderzoek. Coyle beschrijft de inzichten op een toegankelijke manier. De lezer krijgt handvatten om zijn eigen talent te laten groeien.

 

Illuminate nancy duarteIlluminate — Nancy Duarte & Patti Sanches

Duarte is een design bureau gespecialiseerd in het communiceren van ideeën tijdens veranderingen. In dit boek vind je een communicatiemodel waarmee je teamleden enthousiast maakt in plaats van afschrikt voor de verandering. De vijf fasen in het model geef je vorm met verhalen, ceremonies en symbolen.

 

Confessions of a speaker scott berkunConfessions of a Public Speaker — Scott Berkun

In dit boek beschrijft Berkun met veel humor en zelfspot zijn avonturen in presentatieland. Hij laat zien dat de dingen waar je je als spreker druk om maakt, vaak niet de dingen zijn die het publiek bezig houden. Schaamteloos vertelt hij over zijn faalmomenten. En hoe je die voorkomt.

   


Mindset carol dweckMindset
 — Carol Dweck

Wat zou er gebeuren als je intelligentie en persoonlijkheid ziet als iet dat kan groeien in plaats van te denken dat ze een vast gegeven zijn? Een vaste mind-set belemmert leren en ontwikkeling. Het verwacht instant succes. Voor iemand met een groei mind-set gaat het niet om direct succes, maar om iets leren dat tijd vraagt, een uitdaging aangaan en vooruitgang boeken.

 

Meer boekentips:

2015

2014

2013

 

"Nobody cares how much you know, until they know how much you care."

 

– Theodore Roosevelt

23
11
16

Als PowerPoint regeert

 

‘Wat denk je, kan dit als presentatie?’

Ik hoor aan haar stem dat Jacqueline het antwoord al weet.

Samen scrollen we door de PowerPoint op haar mobiele telefoon.

 

Slechte PPT op iPhone gecropt

De presentatie gaat over het onderbrengen van meerdere locaties in één bedrijfspand. Teams gaan samenwerken en er moet één ‘bedrijfscultuur’ komen.

De bijeenkomst met alle medewerkers is over een paar dagen. Jacqueline begeleidt het proces en vraagt mij om advies.

 

We kijken naar een document

 

De bladspiegel zegt genoeg.

Een samenvoeging van bedrijfsonderdelen is een verandering. Mensen houden niet van veranderingen. Als je alle in’s en out’s in één presentatie behandelt, dan overval je de groep. Grote kans dat mensen met de hakken in het zand gaan staan.

 

Een presentatie waar het op aan komt heeft één heldere boodschap. Afgestemd op het publiek. Uit alle informatie is een afgewogen keuze gemaakt.

 

Hoe maak je van een presentatie een ervaring?

 

Laten we eens kijken hoe het Rijksmuseum dat doet.

 

Pardon? Een museum bestaat uit plaatjes, dat is van zichzelf al een belevenis.

 

Ja, ja, ik weet dat veel presentaties gaan over ict, cijfers of ingewikkelde processen. En ik hoor je denken: ‘Daar is geen belevenis van te maken of plaatjes bij te bedenken.’

 

Even geduld, want ook het Rijksmuseum staat voor dezelfde klus als jij.

 

Stel dat het platform regeert. Bij het Rijks zijn dat de expositieruimten. Je hangt alles op wat je hebt; 576.000 werken. Ik denk dat het gebouw te klein is om alles op te hangen, maar stel. Alle muren van alle expositieruimtes zien er dan zo uit.

 

schilderijen.001

 

Waar kijk je naar?

Hoe verwerk je zoveel indrukken? Zaal na zaal.

Wat onthoud je hiervan? Waar hangt het topstuk?

 

Veel presentaties zien eruit als een museum waarin alles wordt getoond

 

PowerPoint regeert. Met grenzeloos veel slides waarin je informatie kwijt kunt. De snelste en eenvoudigste manier om een presentatie te maken.

 

Een deelnemer aan mijn training vertelde me dat hij onlangs zo’n presentatie had gezien.

 

Ik was bij een congres met één keynote speaker. Toen hij zijn PowerPointpresentatie opende, heb ik direct mijn bril afgezet. De slides waren te vol en leidden af van zijn verhaal. Ik wilde alleen naar de spreker kijken. Maar dat hielp niet. Ik heb nauwelijks iets van zijn presentatie onthouden. Het was te ingewikkeld, maar vooral teveel. Zelfs voor mij als professional. Zonde van mijn tijd.

 

Een presentatie wordt een ervaring als je start met de inhoud

 

Vergeet het platform. Maak de presentatie ‘op maat’ voor je toehoorder. Welke boodschap is het belangrijkste? En welke inhoud kies je dan?

 

Er is een grens aan informatie verwerken, zelfs als het om beelden gaat. Het is niet voor niets dat topstukken in het Rijksmuseum een hele wand voor zichzelf krijgen.

 

Soms is het verhaal niets anders dan één enkel uitgelicht detail

 

Wist je dat de schutters op ‘De Nachtwacht’ Kloveniers zijn? De kip aan de gordel van het meisje verwijst naar de ‘Clauweniers’. En in haar hand houdt het meisje een ceremoniële drinkhoorn van de Kloveniers.

 

meisje nachtwacht kip hoorn

Het museum maakt keuzes. Het toont steeds een beperkt aantal werken die samen één boodschap vertellen. De rest ligt in het depot.

 

Eén onderwerp verder uitgediept, is voor je publiek veel interessanter dan tien onderwerpen globaal behandelen.

 

Mensen worden niet aangetrokken door veel inhoud, maar door inhoud die ze snel kunnen begrijpen

 

Dus.

 

Sluit je computer. Bepaal één boodschap. Maak rigoureus keuzes uit alle informatie. En bouw dan een beeldpresentatie.

 

Vanwege de korte termijn kiest Jacqueline voor de tussenoplossing. Ze houdt een kort verhaal. De rest van haar spreektijd gaat zij in gesprek met de medewerkers van het bedrijf. De PowerPointpresentatie geeft zij na afloop mee.

 

Fotomateriaal

rijksmuseum.nl/rijksstudio (de hele verzameling van het Rijksmuseum is vrij te gebruiken)

 

 

"If you think you're too small to have an impact, try going to bed with a mosquito in the room."

 

– Anita Roddick

27
10
16

Wordt een 'gemakkelijke' spreker geboren als superheld?

 

Incredibles 5

 

Ik doe een cartooningcursus.

In de eerste week tekenen we alleen cirkels.

Daarna werken we aan ‘spierherinnering’ door afbeeldingen over te trekken en na te tekenen. Steeds met de cirkels als basis.
Snel schetsen wisselen we af met detailwerk.

En nu na 10 weken tekenen we moeiteloos afbeeldingen na.

 

Niemand wordt geboren als talentvol tekenaar

 

Of musicus.

Of spreker.

 

Schijnbaar moeiteloos zonder aantekeningen of spiekbrief een verhaal houden, lukt niet zonder inspanning.

 

Op conferenties zie je maar weinig sprekers uit hun hoofd een verhaal houden. En als je ze ziet, zijn het vaak sprekers die improviseren. Ik vind dat vrijwel nooit een succes.

 

Veel sprekers lezen vastgeklampt aan het spreekgestoelte letterlijk hun tekst voor. Of erger, ze lezen hun tekst voor vanaf het projectiescherm. Met met het idee: ‘Mijn publiek heeft houvast nodig.’

 

Lezen van scherm

 

En dat is ook zo, maar niet in de vorm van tekst.

Mensen kunnen niet lezen en luisteren tegelijk.

Mondelinge en geschreven informatie gaan niet tegelijkertijd ons brein in. 

 

Lezen en luisteren

 

Waarom een tekst voorlezen van het scherm als het publiek zelf kan lezen? Het leest ook nog eens sneller dan de spreker spreekt. Dus is er tijd voor een smsje, een Tweet en andere afleidingen. Eén ding is zeker, het contact tussen spreker en publiek is verbroken.

 

Spreken zonder aantekeningen is extreem risicovol

 

En dat maakt het wel zo interessant voor het publiek. Die spanning.

Er is een andere energie als de spreker het verhaal uit zijn hoofd vertelt en continu in contact staat met zijn publiek.

 

Je bent knetter als je vrijwillig zo’n risico neemt

 

Een veelgehoorde reactie. En terecht. Natuurlijk wil je niet een black-out of stotterend voor een zaal staan. En wanneer je een informatieve presentatie geeft, dan kun je best een spiekbriefje gebruiken.

 

Maar als je anderen wilt inspireren of motiveren, kom je zonder spiekbriefje geloofwaardiger over.

 

Een aantal praktische tips

 

  1. Zet ruim van te voren een punt achter het verhaal

    Blijf niet eindeloos schrappen en schaven in de tekst. Doe dat pas in de oefenfase. Op papier is een tekst oké, maar hoor je jezelf praten dan valt er vaak nog behoorlijk wat bij te schaven.

  2. Oefen in korte stukjes

    Verdeel de presentatie in overzichtelijke stukken. Spreek een stukje hardop uit. Oefen net zo lang totdat het vloeiend gaat. Iedere dag een nieuw stukje. Let op plekken waar je steeds vastloopt. Ook al is de tekst op papier oké, krijg je het niet onder de knie, pas het dan aan.

    Door hardop te oefenen hoor je of het klopt wat je zegt, hoe je klinkt en weet je hoe lang de presentatie duurt. Niets zo erg als presentaties die de spreektijd overschrijden.

    Zie oefenen als een berg waar je tegenop fietst om vervolgens in volle vaart moeiteloos naar beneden te rijden. Sprekers die ogenschijnlijk moeiteloos presenteren, hebben de beklimming gedaan.

  3. Maak een audio-opname van de presentatie

    Creëer je allerbeste versie. Las pauzes in en breng variaties aan in je stem. Draai de opname af tijdens het hardlopen, op de fiets, in de auto of het openbaar vervoer. Hoe vaker hoe beter. 

En als je op het podium staat dan vergeet je natuurlijk dingen, of zeg je iets net op een andere manier. Maar zolang dat geen dingen zijn die de flow van het verhaal in de weg zitten, is het niet erg. Je publiek weet niet wat jij vergeet.

 

Wat kun je vandaag al doen?

 

Zet zo snel mogelijk een punt achter je presentatie, oefen hardop en steeds in kleine stukjes. Maak een audio-opname en luister er de komende dagen naar.

 

Fotomateriaal:
Death by Powerpoint by GiardinaKARLSRUHE (Flickr)

 

06
10
16

'Ja maar'. Hoe je omgaat met bezwaren

 

Audience Wikimania met gedachtenquotes

 


‘Zullen we volgend jaar naar Amerika gaan?’, vraagt mijn man.

Het is vrijdagavond en we zitten met een glas wijn aan de keukentafel.
De jongens zijn aan het trainen.

‘Maar de badkamer dan?’, zeg ik, ‘die zouden we al vier jaar geleden aanpakken.’

‘Het is misschien de laatste keer met z’n vieren’, hij kijkt me indringend aan en neemt een handje cashewnoten, ‘over twee jaar zit de oudste in Chersonissos.’

Alsjeblieft zeg, dáár ben ik nog niet aan toe.

‘Kijk’, hij klapt de iPad open, ‘overnachten in Yellowstone, Las Vegas, San Fransisco. Dat is toch geweldig?’

Plaatjes, nu wordt het tricky.

‘Man, wat kost dat allemaal niet? Kunnen we niet gewoon kamperen in Frankrijk?’

De deur gaat open en twee bezwete jongens komen binnen. ‘Ha, hoe was het?, roep ik enthousiast en sta op om een glas limo in te schenken.

Ander onderwerp.

 

Waarom doen we dat toch, bezwaren opwerpen?

 

Omdat de twijfel toeslaat zodra we iets willen. Een deel van ons brein denkt: ‘Doen, fantastisch idee.’ Het andere deel houdt graag alles bij het oude.

 

Dat gebeurt ook bij de mensen in je publiek

 

Stel, je legt als spreker een nieuw idee voor of je schetst een ander perspectief, dan vraag je het pubiek om een keuze te maken. Een beslissing te nemen: meegaan of de status quo handhaven.

 

We willen wel de juiste keuze maken. Want fouten maken, daar houden we niet van. Bezwaren opwerpen is voor ons brein de manier om foute keuzes te voorkomen.

 

Speel in op mogelijke bezwaren

 

Inventariseer wat de grootste bezwaren zijn en behandel ze in je presentatie.

Wacht niet tot het einde van de presentatie, zodat het publiek z’n lijstje bezwaren op je af kan vuren. Maar werp gaandeweg, op verschillende plekken in de presentatie bezwaren op en werk ze weg of maak ze kleiner.

 

Is dat niet de goden verzoeken?

 

Door zelf bezwaren te noemen, geef je aan dat je je hebt verdiept in je publiek. Je staat even in hun schoenen. Bezwaren verdwijnen niet vanzelf. Daarom kun je ze maar beter benoemen en er iets mee doen.

 

Er zijn toch niet altijd bezwaren?

 

Dat zou je denken. Maar zelfs bij de keuze voor iets kleins of voor iets dat gratis is, treedt het bezwarenmechanisme in. We verzinnen net zo gemakkelijk bezwaren tegen het krijgen van een gratis proefabonnement op de Volkskrant als het kopen van een BMW van 40.000 euro.

 

Maar hoe weet je nou wat voor bezwaren er zijn?

 

Dat weet je niet precies natuurlijk, maar je komt een heel eind met een aantal vragen die Boswinkel en Jaspers noemen in hun boek ‘Overtuigen op één A4’:

 

1. Is er een probleem?

2. Is dat probleem erg?

3. Hangt dat probleem samen met de huidige situatie?

4. Lost dit plan het probleem op? (lees voor plan ook: dienst of product)

5. Wegen de voordelen op tegen de nadelen?

6. Is het uitvoerbaar?

7. Past het binnen ons beleid?

8. Is dit het beste alternatief?

 

Door deze acht vragen te beantwoorden, creëer je een lijstje met mogelijke bezwaren. De volgende stap is te kiezen welke bezwaren je persé weg moet nemen of kleiner moet maken. En op welke manier je dat doet.

  

En nog één ding

 

Begin met het beperken van het aantal keuzes voor je publiek.

 

 

 

Fotomateriaal: Wikimania